Ticaret ve tüketici hukuku
İnternetten alışverişte cayma ve iade hakkı: 2026 kuralları
Mesafeli alışverişte 14 günlük cayma hakkı, iade kargosu, istisnalar ve ayıplı mal haklarının birbirinden farkı hakkında rehber.
Kısa cevap
Kapsama giren mesafeli sözleşmelerde tüketici genel olarak on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. İstisnalar vardır. Cayma hakkı, ayıplı mala ilişkin haklarla aynı değildir; iade kargosu ve bedelin geri ödenmesi ayrıca incelenir.
Her internet satışı aynı kurallara mı tabi?
6502 sayılı Kanun’un 48. maddesi ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği tüketici işlemlerinin temel çerçevesini oluşturur. Taraflar, işlem amacı ve kurulma biçimi önemlidir. Bir kişinin ticari amaç dışında yaptığı alım ile şirketin işi için yaptığı alım aynı hukuki konumda olmayabilir.
Ticaret Bakanlığının 17 Ağustos 2026 tarihli rehberi güncel uygulamayı açıklıyor. Satışın sosyal medyada konuşulması tek başına bütün koşulları çözmez. Satıcının kimliği, sözleşme, ön bilgilendirme, sipariş kaydı ve ödeme belgesi birlikte kontrol edilmelidir.
Cayma süresi ve bildirim nasıl değerlendirilir?
Genel kuralda on dört günlük süre mal satışında teslimden, hizmet sözleşmesinde kurulmadan başlar. Cayma iradesinin süresinde yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla yöneltilmesi önemlidir. Hangi sipariş için ne zaman bildirim yapıldığı açıkça kayıt altına alınmalıdır.
Örneğin iki siparişte her ürünün teslim bilgisi ayrı saklanabilir. Başvurunun metni, tarihi ve alındı kaydı sonraki uyuşmazlıkta yardımcı olur. Sadece alışveriş uygulamasını silmek bildirim yerine geçmez. Gerekli cayma bilgilendirmesinin yapılmaması, süre hesabını etkileyebilir.
İade kargosu ve bedel iadesinde neye bakılır?
Ön bilgilendirmede gösterilen taşıyıcıyla iadede tüketici iade masrafıyla yükümlü tutulamaz. Taşıyıcı belirtilmemişse de tüketiciden bu masraf istenemez. Farklı taşıyıcı seçimi ve ürünü gönderme kayıtları ayrıca önemlidir. Genel iade kurallarında malın taşıyıcıya teslimi ile satıcıya ulaşması farklı başlangıçlar oluşturabilir.
Kargo teslim belgesi ve takip numarası sipariş dosyasında saklanabilir. Ürünün nasıl paketlendiğini gösteren kayıtlarla ödeme dekontunu ayrı korumak da incelemeyi kolaylaştırır. Kullanılan ödeme aracına uygun iade ile tüketicinin hediye çeki kabul etmeye zorlanması birbirinden ayrılır.
İstisnalar ile ayıplı mal hakları neden farklı?
Kişiye özel hazırlanan veya çabuk bozulabilen ürünler gibi bazı işlemlerde cayma istisnaları bulunur. Ürünün türü ve ilgili koşullar ayrı incelenmelidir. Satıcının internetten alınan bütün ürünleri iade dışı sayması genel kural olarak kabul edilemez.
Ürün kusurlu veya vaat edilenden farklıysa ayıplı mala ilişkin seçimlik haklar ayrıca gündeme gelebilir. Başvuruda sipariş, teslim tarihi, sorun ve istenen çözüm açık yazılmalıdır. Ürün fotoğrafları ve teknik servis belgeleri varsa eklenebilir. Hakem heyeti veya yargı yolu güncel görev ve parasal sınırlarla değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
- Ürün kusursuzsa da cayılabilir mi?
- Kapsama giren ve istisna bulunmayan mesafeli sözleşmelerde cayma için ürünün ayıplı olması gerekmez.
- İade kargosunu tüketici her zaman öder mi?
- Hayır. Ön bilgilendirmedeki taşıyıcı ve ilgili koşullar kontrol edilmelidir.
- Cayma süresi geçince kusurlu üründeki bütün haklar biter mi?
- Hayır. Ayıplı mal hakları ayrı koşul ve sürelere tabidir; teslim ve ayıp bilgileriyle değerlendirme gerekir.
Resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyada uygulanacak yol, belgeler ve güncel mevzuat birlikte incelenerek belirlenir.
