Ticaret Hukuku
Şirketlerin kuruluşundan günlük ticari sözleşmelere ve ortaklar arasındaki uyuşmazlıklara kadar ticari ilişkiler farklı hukuki konular içerir. Şirket kayıtları ve taraflar arasındaki belgeler çalışmanın temelini oluşturur.
Çalışma konuları
Şirket işlemleri
Kuruluş, temsil, ortaklık yapısı ve sicil değişiklikleri şirket sözleşmesi ile ticaret sicili kayıtları üzerinden değerlendirilir.
Ticari sözleşmeler
Tarafların yükümlülükleri, teslim ve ödeme koşulları ile uyuşmazlık çözüm hükümleri sözleşmenin bütününde incelenir.
Ortaklık ve alacak uyuşmazlıkları
Şirket kararları, muhasebe kayıtları, faturalar ve yazışmalar uyuşmazlığın niteliğine göre birlikte ele alınır.
Ticaret hukuku süreç rehberi
Kısa cevap
Ticari ilişkide tarafın doğru belirlenmesi, imza yetkisi, sözleşmenin kapsamı ve teslim-ödeme kayıtları birlikte önem taşır. Şirket işlemleri, sözleşme hazırlığı ve alacak uyuşmazlığı ayrı başlıklarda incelenerek işin ihtiyacına uygun belgeler hazırlanır.
Şirket ve temsil yetkisini belirlemek
Şirket unvanı, sicil bilgisi ve temsile yetkili kişiler işlem öncesinde kontrol edilir. Şirket ortağı olmak ile şirket adına imza atabilmek aynı şey değildir; tek başına veya birlikte imza gibi temsil biçimleri önem taşıyabilir.
Şirket sözleşmesi, güncel ticaret sicili kayıtları, kararlar ve yetki belgeleri aynı incelemenin parçalarıdır. MERSİS ve sicil bilgileri, tarafın doğru belirlenmesine yardımcı olur; eski bir imza belgesi güncel durumla karşılaştırılmalıdır.
Sözleşmede işin ve ödemenin tanımı
Teslim edilecek ürün veya hizmet, kapsam dışı işler, kabul koşulları ve ödeme zamanı açıkça yazılmalıdır. Ek teklif, teknik şartname veya sipariş formunun sözleşmeyle ilişkisi de belirtilmelidir; birbirini tutmayan belgeler uygulamada uyuşmazlık yaratabilir.
Gecikme, ayıp bildirimi, teminat, ceza koşulu ve sona erme hükümleri sözleşmenin bütünü içinde değerlendirilir. Başka bir iş için hazırlanmış metin, tarafların sorumluluğu ve işin niteliği incelenmeden doğrudan kullanılmamalıdır.
Uyuşmazlıkta hangi kayıtlar karşılaştırılır?
Sözleşme ve ekleri, fatura, teslim veya kabul belgesi, banka hareketleri ve taraf yazışmaları birlikte incelenir. Bir faturanın düzenlenmiş olması, taraflar arasındaki bütün teslim ve ödeme tartışmalarını tek başına çözmez.
Varsayımsal örnek: Teslim takvimi değiştiğinde yalnızca yeni ödeme planının hazırlanması yeterli açıklık sağlamayabilir. Teslim tarihinin, ek işlerin ve kabul düzeninin de ilgili belgelerde tutarlı hâle getirilmesi gerekir.
Ticari dava ile takip yolunu ayırmak
Talebin konusu, tarafların sıfatı ve eldeki belgeler başvurulacak yolu etkiler. Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi kapsamındaki para alacağı ve tazminat gibi taleplerde dava öncesi arabuluculuk koşulu değerlendirilir; bütün şirket uyuşmazlıkları aynı kapsama girmez.
İcra takibi, dava ve sözleşmedeki uyuşmazlık çözüm hükümleri farklı konulardır. Yetki veya tahkim kaydı da tarafların sıfatı ve uygulanacak kurallarla birlikte incelenir. Sözleşmeye bir mahkeme adı yazılması tek başına her durumda geçerli yetki sonucu doğurmaz.
Sık sorulan sorular
- Şirket ortağı şirket adına her sözleşmeyi imzalayabilir mi?
- Ortaklık ile temsil yetkisi ayrı konulardır. Güncel sicil kayıtları, şirketin temsil biçimi ve işlem için gereken yetki belgeleri kontrol edilir.
- Hazır sözleşme örneği yeterli olur mu?
- İşin kapsamı, taraflar, teslim ve ödeme düzeni farklı olabilir. Hazır metin, somut ticari ilişkiye göre incelenmeden uygun kabul edilmemelidir.
- Ticari uyuşmazlıkta mutlaka arabuluculuk gerekir mi?
- Talebin Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesi ve diğer düzenlemeler kapsamına girip girmediği belirlenir. Dava türü ile icra işlemi aynı başvuru olarak değerlendirilmez.
Resmî kaynaklar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — UYAP Mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — UYAP Mevzuat
- Şirketler ve ticaret sicili mevzuatı — Ticaret Bakanlığı
- MERSİS ve temsil bilgileri — Ticaret Bakanlığı
İçerik güncellemesi: . Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın belgeleri ayrıca incelenir.
İlk incelemede yararlı belgeler
Her dosyanın ihtiyaçları farklıdır. Aşağıdaki belgeler konunun ilk değerlendirmesinde yardımcı olabilir.
- Şirket sözleşmesi ve güncel sicil kayıtları
- Ticari sözleşmeler, faturalar ve teslim belgeleri
- Genel kurul/yönetim kararları ve yazışmalar
Bu sayfa faaliyet alanını tanıtır. Somut olayda uygulanacak yol, belgeler ve güncel mevzuat birlikte incelenerek belirlenir.
