Yapay zekâ ile ses taklidi dolandırıcılığında ne yapılmalı?

Ses veya görüntü taklidi hangi hukuki sorunu doğurur?

Jandarmanın 15 Ocak 2026 tarihli bilgilendirmesinde yapay zekâ ile ses ve görüntü taklitleri dolandırıcılık yöntemleri arasında sayılıyor. Yakın birinin acil yardıma ihtiyacı varmış gibi konuşulması veya şirket yöneticisinin ödeme talimatının taklit edilmesi bu riskin farklı görünümleridir.

Deepfake adı verilen taklit tekniği, her olayda aynı suçun oluştuğu anlamına gelmez. Aldatma, para aktarımı, kişisel verinin kullanılması ve failin davranışı ilgili ceza hükümleri bakımından değerlendirilir. Bir kişinin sesinin duyulması o kişinin suça katıldığını da tek başına göstermez.

Ödeme öncesinde doğrulama nasıl yapılır?

Arayanın verdiği yeni numara yerine, tanıdığınız kişinin önceden bildiğiniz iletişim kanalından kendisine ulaşmaya çalışın. Aciliyet, gizlilik ve hemen ödeme baskısı varsa talebi durdurup doğrulamak önemlidir. Gelen numaranın tanıdık görünmesi de tek başına güvence değildir.

Şirketlerde yeni IBAN veya sıra dışı ödeme için ikinci yetkilinin onayı ve bağımsız geri arama düzeni oluşturulabilir. Örneğin yöneticiden geldiği söylenen sesli mesaj mevcut ödeme prosedürünü tek başına değiştirmemelidir. Bu, belirli bir gerçek olaya ilişkin iddia değil, uygulama örneğidir.

Para gönderildiyse hangi kayıtlar korunmalı?

Banka veya ödeme kuruluşuna kendi resmî kanalından gecikmeden ulaşın. İşlem tarihi, tutar ve alıcı hesabı bildirerek yapılabilecek işlemleri sorun. Başvuru kaydını saklayın. Parayı kurtarmak için ek ücret veya yeni transfer isteyen kişilere yeniden ödeme yapmayın.

Dekont, arama bilgileri, mevcut mesajlar, ses dosyaları, profil ve ilan bağlantıları ile tarih-saat bilgileri korunmalıdır. Özgün dosyayı değiştirmeden ayrı kopya hazırlamak incelemeyi kolaylaştırır. Yalnızca kırpılmış ekran görüntüsü, bütün bağlamı ve hesabın kimliğini göstermeyebilir.

Suç duyurusu ile para talebi nasıl ayrılır?

Suç şüphesi Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa bildirilebilir. Olayın sırası, iletişim kanalı, istenen ödeme ve mevcut belgeler açıkça anlatılmalıdır. Kesin suç isnadı üretmek yerine bilinen olaylarla şüphe nedenlerini ayırmak yararlıdır.

Ceza soruşturması ile paranın geri alınması için değerlendirilebilecek hukuki yollar aynı işlem değildir. Failin belirlenmesi, ödeme kayıtları ve tedbir koşulları sonucu etkiler. Başvuru yapılması veya sesin yapay olduğunun söylenmesi, tek başına iade ya da mahkûmiyet garantisi vermez.

Sık sorulan sorular

Ses tamamen aynıysa kimlik kesin midir?

Hayır. Ses ve görüntü taklit edilebilir. Kimlik, bağımsız iletişim kanalları ve diğer kayıtlarla doğrulanmalıdır.

Bankaya haber verince para kesin geri gelir mi?

Hayır. Hızlı bildirim önemlidir; sonuç işlem aşamasına ve diğer koşullara bağlıdır.

Sadece ekran görüntüsü yeterli mi?

Her zaman yeterli olmayabilir. Mevcut özgün mesaj ve dosyalar, bağlantılar, işlem kayıtları ve zaman bilgileri de korunmalıdır.