İcra takibi
İlamsız icra takibi nedir, nasıl başlar?
İlamsız icra takibi, ödeme emri, takip türleri, itiraz ve örnek belge kontrolü hakkında kaynaklı rehber.
Yayımlayan: Obuz & Kahraman Hukuk Bürosu
Büro avukatları ve mesleki bilgiler
Yayımlanma: · Güncellenme:
Kısa cevap
İlamsız icra takibi, para veya teminat alacağı için bir mahkeme ilamına dayanmadan başlatılabilen takip yoludur. Takibin başlaması, alacağın mahkemece kesin olarak kabul edildiği anlamına gelmez.
Takip talebinde neler yer alır?
Alacaklı, icra dairesine takip talebinde bulunur. Talepte tarafların bilgileri, istenen alacak ve dayandığı sebep gibi kayıtlar gösterilir. Alacak bir belgeye dayanıyorsa belgeye ilişkin kurallar da uygulanır. İcra ve İflas Kanunu’nun 58. maddesi, takip talebinin içeriğini düzenler.
Talepte yazan tutar ile dosyanın sonraki aşamalarındaki toplam tutar aynı görünmeyebilir. İşlemiş faiz, takip gideri ve diğer kalemler ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle yalnızca toplam rakama bakarak dosyanın kapsamı hakkında karar vermek sağlıklı değildir.
Ödeme emri ne anlama gelir?
Takip talebinden sonra icra dairesi ödeme emri düzenler ve borçluya tebliğ edilmesini sağlar. Ödeme emri, alacaklının talebini ve borçlunun başvurabileceği yolları bildiren resmî belgedir. Tek başına alacağın mahkeme kararıyla ispatlandığını göstermez.
Belgeyi alan kişinin önce takip türünü, dosya numarasını, alacak kalemlerini ve tebliğ bilgisini kontrol etmesi gerekir. Başvurulabilecek yol ve süre, takip türüne ve belgenin içeriğine göre değişebilir. Genel haciz yoluyla takip için öngörülen kurallar, kambiyo senetlerine özgü takip veya ilamlı icraya doğrudan uygulanmamalıdır.
Takip nasıl ilerler?
Ödeme emrinden sonraki aşama, borçlunun süresi içinde ödeme veya itiraz edip etmediğine bağlıdır. Süresinde yapılan itiraz genel haciz yoluyla ilamsız takibi durdurabilir. Bu durumda alacaklı, kanunda öngörülen koşullara göre itirazın kaldırılması veya iptali yoluna başvurabilir.
Her dosyada uygulanacak yol aynı değildir. Takip dayanağı, borcun niteliği ve tebligat kayıtları birlikte değerlendirilmeden tek bir işlem sırası çıkarmak yanıltıcı olur.
Bir belge üzerinden örnek kontrol nasıl yapılır?
Varsayımsal örnek: Bir hizmet bedelinin ödenmediğini ileri süren kişi genel haciz yoluyla takip başlatmış olsun. Ödeme emrini alan kişi, önce taraf adlarını, takip türünü, asıl alacağı, faiz talebini ve tebliğ kaydını kontrol eder. Daha önce ödeme yapılmışsa tarih ve açıklaması görülen dekontlar da aynı incelemeye eklenir.
Bu örnek gerçek bir büro dosyası değildir. Amaç, “dosyada borç görünüyor” ifadesi ile talebin dayanak ve kapsamının ayrı ayrı incelenmesi gerektiğini göstermektir. Takibin açılmış olması uyuşmazlığın mahkemece çözüldüğü anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular: Her ödeme emrine aynı biçimde mi itiraz edilir?
Hayır. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte İcra ve İflas Kanunu’nun 62. maddesi uyarınca ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi günlük itiraz süresi söz konusudur. Kambiyo senetlerine özgü takip ve ilamlı icrada başvuru yolları, süreler ve başvuru yeri farklı olabilir. Gelen belgenin başlığı ve takip dayanağı belirlenmeden tek bir süreye güvenilmemelidir.
UYAP ekranında dosyayı görüntülemek, usulüne uygun başvuru yapıldığı anlamına gelmez. Dosyanın ekranda ilk görüldüğü tarih ile tebligatın hukuki sonuç doğurduğu tarih de aynı olmayabilir. Süre değerlendirmesi için tebligat kaydı ve dosyanın tamamı incelenmelidir.
Resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyada uygulanacak yol, belgeler ve güncel mevzuat birlikte incelenerek belirlenir.