Aile hukuku ve dijital deliller
Boşanmada WhatsApp mesajları ve dijital deliller nasıl değerlendirilir?
Boşanma davalarında mesaj, ekran görüntüsü ve ses dosyalarının hukuka uygun elde edilmesi, bütünlüğü ve mahremiyet sınırları.
Kısa cevap
WhatsApp mesajları ve elektronik veriler boşanma davasında değerlendirilebilir; ancak her ekran görüntüsü kendiliğinden geçerli ve yeterli delil değildir. Verinin nasıl elde edildiği, kime ait olduğu, bütünlüğü ve uyuşmazlıkla ilgisi incelenir.
Elektronik mesaj belge sayılır mı?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 199. maddesi elektronik ortamdaki verileri belge kavramı içinde ele alır. Buna karşılık 189. madde, hukuka aykırı elde edilen delillerin bir vakıanın ispatında dikkate alınamayacağını düzenler. Elektronik dosya bulunması, delilin her koşulda kullanılabileceği anlamına gelmez.
Mesajın kaynağı, gönderenin kimliği, konuşmanın tamamı ve iddia edilen olayla ilişkisi önemlidir. Bir cümlenin ekran görüntüsü, önceki veya sonraki mesajlardan ayrıldığında farklı anlam taşıyabilir. Mahkemenin değerlendirmesi tek bir dosyanın varlığına indirgenemez.
Eş olmak mahremiyet sınırını kaldırır mı?
Evlilik, eşlerin bütün haberleşmelerinin sınırsızca izlenebileceği bir alan oluşturmaz. Anayasa Mahkemesinin casus yazılımla elde edilen bilgilerin boşanma davasında kullanılmasına ilişkin değerlendirmesi, aile ilişkisi içinde de kişisel veriler ve özel hayat güvencelerinin önemini gösterir.
Kişinin kendisine gelen mesajı saklaması ile başkasının kapalı hesabına izinsiz girmesi aynı yöntem değildir. Şifreyi aşma, sürekli izleme veya üçüncü kişilerden izinsiz veri toplama ayrıca hukuki ve cezai sorunlar doğurabilir. Delil ihtiyacı, her elde etme yöntemini kendiliğinden hukuka uygun kılmaz.
Mevcut kayıtların bütünlüğü nasıl korunabilir?
Hâlihazırda hukuka uygun biçimde elinizde bulunan mesaj ve dosyaları değiştirmeden saklayın. Tarih, saat, hesap bilgisi ve konuşmanın bağlamını gösteren kayıtlar önemlidir. Aslı ayrı tutulup inceleme için kopya hazırlanabilir. Kesilmiş, üzerine yazılmış veya yeniden oluşturulmuş içerik karışıklık doğurur.
Örneğin yalnızca kişi adı görünen görüntü, numaranın veya hesabın kime ait olduğunu açıklamayabilir. Dosyanın hangi cihazdan ve ne zaman alındığını not etmek ilk görüşmede yardımcı olabilir. Teknik inceleme gerekip gerekmediği ve delilin hangi usulle sunulacağı dosyaya göre değerlendirilir.
Dava hazırlığında hangi bilgiler birlikte sunulmalı?
Olay tarihlerini, ilgili mesajları ve her kaydın hangi iddiayla bağlantılı olduğunu kısa bir çizelgede toplamak yararlıdır. Boşanma, tazminat, nafaka veya velayet talepleri aynı olguları farklı yönlerden ilgilendirebilir. Çocuğa ilişkin değerlendirmelerde çocuğun üstün yararı ayrıca ele alınır.
Kayıtları sosyal medyada yayımlamak mahkemeye sunmakla aynı değildir ve yeni hak ihlalleri doğurabilir. Yalnızca gerekli kişilerle, uygun başvuru kanalı üzerinden paylaşım değerlendirilmelidir. Belirli bir mesajın bulunması davanın mutlaka kazanılacağı veya bütün taleplerin kabul edileceği anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
- Her WhatsApp ekran görüntüsü kabul edilir mi?
- Hayır. Elde edilme biçimi, aidiyet, bütünlük ve olayla ilgisi birlikte incelenir.
- Eşimin hesabına izinsiz girmek delil toplama hakkı mıdır?
- Böyle genel bir yetki yoktur. Yöntem özel hayat ve kişisel veri ihlali yanında cezai sonuçlar da doğurabilir.
- Mesajları sosyal medyada paylaşmak gerekir mi?
- Hayır. Alenileştirme yeni ihlallere yol açabilir. Delilin uygun usulle yetkili mercie sunulması değerlendirilmelidir.
Resmî kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyada uygulanacak yol, belgeler ve güncel mevzuat birlikte incelenerek belirlenir.
